Greek English
Αρχική Σελίδα / Ιστορία
Print this page
Ιστορία

Ξυλιάτος

Ο Ξυλιάτος είναι χωριό της επαρχίας Λευκωσίας. Είναι κτισμένος 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας, σε μέσο υψόμετρο 515 μέτρων.

Το φράγμα του Ξυλιάτου καθώς και ο ομώνυμος εκδρομικός χώρος αποτελούν σημεία αναφοράς για το χωριό μας. Πολλοί επισκέπτες έρχονται στο Ξυλιάτο για να απολαύσουν την ηρεμία και την ομορφιά του φράγματος που βρίσκεται στην αγκαλιά ενός καταπράσινου βουνού που καθώς καθρεφτίζεται στα καθαρά νερά του φράγματος δημιουργεί μια μαγευτική εικόνα. 

Ιστορικά στοιχεία

Το χωριό υφίστατο από τα μεσαιωνικά χρόνια, όπως φαίνεται και από την ονομασία Filato που είναι σημειωμένη σε παλιούς χάρτες και για την οποία γίνεται αναφορά πιο κάτω. Ο Καρούζης διευκρινίζει πως το χωριό είναι σημειωμένο σε ενετικούς χάρτες και συμπληρώνει πως σύμφωνα με το Μας Λατρί κατά τη φραγκοκρατία ήταν βασιλικό κτήμα.

Πληθυσμός

Ο πληθυσμός από το 1881 έως το 2001, όπως παρουσιάζεται και στον ακόλουθο πίνακα, γνώρισε πολλές αυξομειώσεις. Στις μέρες μας, ο Ξυλιάτος, μπορεί να κρατήσει και να αυξήσει το πληθυσμό του και αυτό κυρίως χάρη στα σημαντικά βήματα ανάπτυξης των τελευταίων χρόνων.

 

Χρονολογία Αριθμός κατοίκων Χρονολογία Αριθμός κατοίκων
1881 42 1960 131
1891 69 1973 142
1901 71 1976 177
1911 66 1982 122
1921 158 2001 123
1931 131 2009 150
1946 110    
 

Ονομασία

Το όνομα του χωριού, όπως σημειώνει ο Νέαρχος Κληρίδης, συνδέεται με τον ιδιοκτήτη της περιοχής που ονομαζόταν Ξυλιάς. Στο όνομα αυτό προστέθηκε η μεσαιωνική κατάληξη –άτος που δηλώνει ιδιοκτησία. Ο ίδιος συμπληρώνει πως αυτός ο ιδιοκτήτηςκατείχε δασική περιουσία ή ήταν υλοτόμος. Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, προσθέτει πως σε παλαιούς χάρτες το χωριό ήταν σημειωμένο με την ονομασία Filato, πιθανότατα παραφθορά του ελληνικού ονόματος που έγινε κατά την περίοδο της φραγκοκρατίας και ενετοκρατίας.

Φυσικό περιβάλλον

Άγρια και ήμερη βλάστηση εναλλάσσονται αρμονικά δημιουργώντας ένα υπέροχο τοπίο. Από τη μια, απλώνεται το πράσινο του θυμαριού και των χαμηλών θάμνων, και από την άλλη οι καλλιέργειες λαχανικών καθώς και κάποιων εσπεριδοειδών. Αξίζει μάλιστα να αναφερθεί πως σε ένα μέρος του χωριού απλώνεται το κρατικό δάσος Αδελφοί. Μπορεί κανείς να απολαύσει την ομορφιά της φύσης περιδιαβαίνοντας τα Μονοπάτια της Φύσης, και τον Εκδρομικό Χώρο του Ξυλιάτου. Περισσότερα: Φυσικό Περιβάλλον

Η πιο εντυπωσιακή όμως εικόνα του Ξυλάτου, και ίσως ο λόγος που το χωριό είναι τόσο γνωστό, είναι το φράγμα του Ξυλιάτου με τους μικρούς καταπράσινους λόφους που το περιβάλλουν. Περισσότερα: Φράγμα Ξυλιάτου 

Μεταλλείο Ξυλιάτου (Μεμί)

Λειτούργησε την περίοδο 1954-1971 και μερικώς την περίοδο 1987 - 1990. Η εκμετάλλευση γινόταν επιφανειακά με τη μέθοδο της κλειστής εκσκαφής και από αυτό εξορύχτηκαν  γύρω στους  2.125.000 τόνους μεταλλεύματος σιδηροπυρίτη μέσης περιεκτικότητας 26% S. Η επεξεργασία του μεταλλεύματος γινόταν σε εργοστάσιο εμπλουτισμού μεταλλευμάτων στο Μιτσερό για παραγωγή συμπυκνώματος θείου με τη μέθοδο της επίπλευσης. Η εξαγωγή του τελικού προϊόντος μέχρι και το 1974 γινόταν με φόρτωση πλοίων στο Καραβοστάσι και μετά το 1974 με φόρτωση πλοίων στο Βασιλικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι προς το τέλος της δεκαετίας του 1980, το τελικό προϊόν τροφοδοτούσε το εργοστάσιο παραγωγής θειικού οξέος και λιπασμάτων στο Βασιλικό.

Μεταλλείο Αλεστού 

Λειτούργησε την περίοδο 1971-1972 και από αυτό εξορύχτηκαν με επιφανειακή εκμετάλλευση γύρω στους 661.000 τόνους μεταλλεύματος μέσης περιεκτικότητας 0,9% Cu. Η επεξεργασία του μεταλλεύματος γινόταν σε εργοστάσιο εμπλουτισμού μεταλλευμάτων στο Μιτσερό  για παραγωγή  συμπυκνώματος χαλκού με τη μέθοδο της επίπλευσης. Η εξαγωγή του τελικού προϊόντος γινόταν με φόρτωση πλοίων στο Καραβοστάσι. Σημειώνεται ότι κατά τη δεκαετία του 1980 λειτούργησε στο χώρο του μεταλλείου μικρή υδρομεταλλουργική μονάδα παραγωγής ιζήματος χαλκού με εφαρμογή της μεθόδου της εκχύλισης με τη χρήση ελαφρά όξινου διαλύματος και την καταβύθιση του διαλυτού χαλκού με σίδηρο(scrap iron).

Πηγή Πληροφοριών: Γεώπαρκο Τροόδους

 http://www.troodos-geo.org/cgibin/hweb?-A=8&-V=troodos

Εκκλησίες

Στο χωριό μας υπάρχουν η εκκλησία και η σπηλιά του Αγίου Μάμα. Σύμφωνα με την παράδοση που έχουν διασώσει οι κάτοικοι του χωριού από γενιά σε γενιά, ο Άγιος Μάμας έμενε σε σπηλιά στο χωριό αλλά και ολόκληρο το χωριό το χρησιμοποιούσε ως βοσκοτόπι. Για περισσότερες πληροφορίες τόσο για την Εκκλησία όσο και για Σπηλιά στο: Εκκλησίες

Πηγές:

Γιώργου Καρούζη, Περιδιαβάζοντας την Κύπρο, Λευκωσία, Πόλη και Επαρχία, Λευκωσία 2001

Κοινοτικό Συμβούλιο Ξυλιάτου Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Πολυμέσα
videoBanner BINTEO
album banner ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΛΜΠΟΥΜ
3d banner ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Designed & Developed by NETinfo Plc